EKPSS nedir? Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı, en az yüzde 40 engelli raporu olan adayların devlet memuru olarak atanabilmesi için ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınavdır. Lise, ön lisans ve lisans mezunları sınava girer ve puan sırasına göre yerleştirilir. İlkokul, ortaokul ya da özel eğitim mezunları ise sınava girmez, kura yoluyla yerleştirilir. Sonuçlar dört yıl geçerlidir.
Kamu kurumları kadrolarının belirli bir oranında engelli memur çalıştırmak zorundadır ve bu kadrolar EKPSS üzerinden doldurulur. Sınavı genel KPSS’den ayıran şey yalnızca adayları değil, yapılış biçimidir: sorular, süre ve sınav ortamı adayın engel durumuna göre düzenlenir. Sistemi bilmeden başvuran adaylar çoğu zaman yanlış engel grubunu seçiyor ya da kura başvurusunu kaçırıyor.
- Başvuru için en az yüzde 40 oranlı, geçerli bir sağlık kurulu raporu gerekir.
- Lise ve üzeri mezunlar sınava girer, daha alt öğrenim düzeyindekiler kuraya başvurur.
- Sınav genellikle iki yılda bir yapılır, puan dört yıl geçerlidir.
- Sorular ve sınav koşulları engel grubuna göre farklılaştırılır.
- Engelli adaylar isterlerse genel KPSS’ye de girebilir.
Kimler başvurabilir?
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve devlet memuru olmak için aranan genel şartları taşımak.
- Engel oranı en az yüzde 40 olan, süresi dolmamış sağlık kurulu raporuna sahip olmak.
- Sınav için ortaöğretim, ön lisans ya da lisans mezunu olmak ya da sonuçların geçerlilik süresi içinde mezun olabilecek durumda bulunmak.
- Kura için ilkokul, ortaokul, ilköğretim ya da özel eğitim kademelerinden mezun olmak.
Rapor süreliyse, atama aşamasında da geçerli olması gerekir. Süresi dolmak üzere olan raporunuzu başvurudan önce yenileyin. İki rapor türünün farkını süreli ve sürekli engelli raporu yazımızda anlattık.
| Sınav | Kura | |
|---|---|---|
| Kimler | Lise, ön lisans, lisans mezunları | İlkokul, ortaokul, ilköğretim, özel eğitim mezunları |
| Yöntem | Çoktan seçmeli sınav, puan sırasına göre yerleştirme | Sınav yok, tercih edilen kadrolar için noter huzurunda kura |
| Geçerlilik | Puan dört yıl geçerli | Kura kaydı dört yıl geçerli |
| Yenileme | Sonraki sınava yeniden girilebilir | Geçerlilik süresince yeniden kayıt gerekmez |
Öğrenim durumu sonradan değişen adaylar dikkat etmeli. Kura kaydı yaptırdıktan sonra liseyi bitiren bir aday, bir sonraki sınava lise düzeyinden girebilir.
Sınav tek oturumdur ve genel yetenek ile genel kültür sorularından oluşur. Sorular adayın öğrenim düzeyine göre hazırlanır. Lise, ön lisans ve lisans mezunları için ayrı puan türleri hesaplanır ve her aday kendi düzeyindeki kadroları tercih eder.
Engel grubuna göre düzenlemeler
EKPSS’yi farklı kılan asıl özellik budur. Aday başvuru sırasında engel grubunu bildirir ve sınav buna göre düzenlenir:
- Görme engelliler: Okuyucu ve işaretleyici desteği, şekil ve grafik içermeyen sorular, ek süre.
- İşitme engelliler: Dil yapısı sadeleştirilmiş sorular, gerektiğinde işaret dili bilen görevli.
- Zihinsel engelliler: Düzeye uygun hazırlanmış soru kitapçığı, ek süre.
- Bedensel engelliler: Erişilebilir salon, gerektiğinde işaretleyici desteği.
- Süreğen hastalığı olanlar: İlaç, tıbbi cihaz ve gıda bulundurma izni, uygun salon.
Hangi desteklerin verileceği o yılın kılavuzunda ayrıntılı yazılır. Başvuruda engel grubunu ve istediğiniz desteği doğru işaretlemek sınav günü yaşanacak sorunların çoğunu önler. Raporunuzda birden fazla engel varsa hangi grubun seçileceğini kılavuzdan kontrol edin.
Başvuru adımları
- Kılavuzu okuyun. ÖSYM her sınav dönemi için bir başvuru kılavuzu yayımlar. Tarihler ve koşullar yalnızca burada kesindir.
- Bilgilerinizi güncelleyin. Daha önce ÖSYM kaydınız yoksa bir başvuru merkezine gidip engel ve eğitim bilgilerinizi sisteme işletmeniz gerekir.
- Başvuruyu yapın. Kayıtlı adaylar başvuruyu ÖSYM’nin aday işlemleri sistemi üzerinden yapabilir.
- Sınav ücretini kontrol edin. Ücret alınıp alınmadığı ve tutarı kılavuzda belirtilir.
- Sınav giriş belgesini alın. Salon ve destek bilgilerinin doğru olduğunu kontrol edin, hata varsa hemen ÖSYM’ye bildirin.
Tercih ve yerleştirme
Sınav sonuçları açıklandıktan sonra kamu kurumlarının engelli memur ihtiyaçları toplanır ve bir tercih kılavuzu yayımlanır. Kılavuzda her kadronun kurumu, ili, unvanı, aradığı öğrenim ve varsa özel koşulları yer alır. Aday tercihlerini sisteme girer, yerleştirme puan sırasına göre merkezi olarak yapılır. Kura adayları için aynı kılavuzdaki kura kadroları arasından tercih alınır ve yerleştirme kurayla belirlenir.
Tercih yaparken açıkçası en sık yapılan hata, kadronun koşullarını okumadan yalnızca şehre bakmaktır. Aranan bölümden mezun değilseniz ya da özel koşulu taşımıyorsanız yerleşseniz bile atamanız yapılmaz. Bir başka hata da çok az tercih yapmaktır.
Dört yıllık geçerlilik süresi içinde birden fazla yerleştirme dönemi olabilir. İlk dönemde yerleşemeyen aday aynı puanla sonraki tercihlere katılır.
EKPSS mi, KPSS mi?
Engelli adayların genel KPSS’ye girmesine engel yoktur. Genel sınavla atanan engelli memur da kurumun engelli kotasına sayılır ve engelli memurlara tanınan haklardan yararlanır. Genel sınavda kadro çeşidi daha fazla, rekabet ise daha yoğundur. Koşulları elveren adaylar için iki sınava da girmek seçenekleri artırır.
Atandıktan sonra
Engelli memurlar çalışma koşullarında bazı kolaylıklardan yararlanır: engel durumuna uygun görev, gece nöbeti ve vardiyada sınırlamalar, belirli koşullarda yer değiştirme hakkı gibi. Ayrıntıları engelli memur tayin hakkı yazımızda bulabilirsiniz. Emeklilikte de engel oranına göre daha kısa süreler uygulanır, koşullarını engelli emekliliği ile malulen emeklilik farkı yazımızda anlattık.
Sosyal yardım aylığı alan adaylar için bir not: memur olarak atandığınızda 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli aylığı kesilir. Bunu engelli maaşı alırken çalışılır mı yazımızda ele aldık.
Kamu dışındaki seçenekler
Özel sektörde de belirli büyüklükteki işyerleri engelli çalıştırmak zorundadır. İşleyişini engelli işçi çalıştırma zorunluluğu yazımızda, güncel ilanları engelli iş ilanları sayfamızda bulabilirsiniz.
Örnek
Örneğin yüzde 45 işitme engelli raporu olan, meslek yüksekokulu mezunu bir adayı düşünün. Başvuruda işitme engelli grubunu seçiyor ve sınava kendi grubuna göre hazırlanmış kitapçıkla giriyor. İlk tercih döneminde yalnızca yaşadığı ildeki üç kadroyu yazıyor ve yerleşemiyor. Puanı dört yıl geçerli olduğu için ertesi yıl açılan tercih döneminde çevre illeri de ekleyerek yirmi tercih yapıyor ve bir il müdürlüğüne memur olarak yerleşiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
EKPSS nedir?
Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı, en az yüzde 40 engelli raporu olan adayların devlet memurluğuna yerleştirilmesi için ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınavdır.
EKPSS’ye kimler girebilir?
En az yüzde 40 oranlı geçerli raporu olan, memur olma genel şartlarını taşıyan lise, ön lisans ve lisans mezunları sınava girebilir.
EKPSS kura nedir, kimler başvurur?
İlkokul, ortaokul, ilköğretim ya da özel eğitim mezunu engelli adaylar sınava girmez. Bu adaylar kura kaydı yaptırır ve tercih ettikleri kadrolara kurayla yerleştirilir.
EKPSS puanı kaç yıl geçerli?
EKPSS sonuçları dört yıl geçerlidir. Bu süre içinde açılan tercih dönemlerine aynı puanla katılınabilir.
EKPSS kaç yılda bir yapılır?
Sınav genellikle iki yılda bir yapılır. Kesin tarih ÖSYM’nin sınav takviminde ve başvuru kılavuzunda duyurulur.
Engelliler KPSS’ye girebilir mi?
Evet. Engelli adaylar genel KPSS’ye de girebilir ve bu yolla atanan engelli memurlar da engelli memurlara tanınan haklardan yararlanır.
EKPSS’de engel grubuna göre ne gibi kolaylıklar var?
Engel grubuna göre okuyucu ve işaretleyici desteği, ek süre, uyarlanmış soru kitapçığı, erişilebilir salon ve tıbbi malzeme bulundurma izni gibi düzenlemeler yapılır.
Kısaca
EKPSS, yüzde 40 ve üzeri raporu olanların devlet memuru olabilmesinin ana yoludur. Lise ve üzeri mezunlar sınava, alt kademe mezunları kuraya başvurur ve sonuç dört yıl geçerlidir. Başvuruda engel grubunu doğru seçin, tercih kılavuzundaki kadro koşullarını tek tek okuyun ve tercih sayınızı geniş tutun.