Ankilozan spondilit engel oranı için kılavuzda hazır bir yüzde yok: Kurul hastalığın adına değil, omurgada ve eklemlerde bıraktığı kalıcı hareket kısıtlılığına bakıyor. Boyun, sırt ve bel hareketleri, kalça eklemleri ve göğüs genişlemesi tek tek ölçülüyor, bulunan oranlar Balthazard ile birleştiriliyor. Bu yüzden aynı tanıyla %20 alan da var, %60 alan da.
Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF) tarafında durum farklı. Forumumuzda ve başka platformlarda paylaşılan raporlarda kurulların FMF’ye genellikle %20 civarında oran verdiği görülüyor; ama hastalık amiloidoza yol açıp böbreği etkilediyse değerlendirme böbrek tablosuna geçiyor ve oran çok yükselebiliyor.
- Ankilozan spondilitte oran ölçülen hareket kısıtlılığına göre belirleniyor.
- Kalça protezi, göz tutulumu ve akciğer kısıtlılığı ayrıca oran getiriyor.
- FMF tek başına genellikle %40’a ulaşmıyor.
- Amiloidozla böbrek yetmezliği gelişirse oran %50-90 aralığına çıkabiliyor.
Ankilozan spondilit engel oranı nasıl belirlenir?
Muayenede fizik tedavi uzmanı omurganızın hareket açıklıklarını gonyometre ve mezura ile ölçüyor: boyun dönüşü, çene-göğüs mesafesi, tragus-duvar mesafesi, Schober testi, göğüs ekspansiyonu. Kılavuzun omurga tablolarında her bölgenin kısıtlılığına karşılık gelen yüzde var. Omurgada tam kaynaşma (bambu omurga) varsa oranlar belirgin şekilde artıyor.
Ankilozan spondilit sadece omurgayı tutmuyor. Kalçada eklem hasarı ya da protez, tekrarlayan göz iltihabı (üveit), solunum testinde kısıtlılık ve eşlik eden bağırsak hastalığı ayrı ayrı değerlendirilip birleştiriliyor.
Neden bazıları düşük oran alıyor?
Biyolojik ilaçlarla hastalığı iyi kontrol edilen ve hareketleri korunmuş birinde ölçümler normale yakın çıkıyor ve oran düşük kalıyor. Bu, hastalığın hafif olduğu anlamına gelmiyor; kılavuz ağrıyı ve atakları değil, kalıcı fonksiyon kaybını ölçüyor.
Örneğin 15 yıllık AS hastası, boynunu iki tarafa ancak yarısına kadar çevirebilen, belinde Schober testi 1 cm çıkan ve sağ kalçasına protez takılan bir kişi düşünün. Omurga ve kalça oranları birleşince tek başına %40’ın üzerine çıkabilir. Aynı tanıya sahip ama hareketleri korunmuş bir hasta ise %20’nin altında kalabilir.
Heyete girerken ölçümlerin eksiksiz yapılmasını isteyin; raporunuzda BASMI gibi ölçüm sonuçları ve son grafiler varsa yanınızda götürün.
FMF (Ailevi Akdeniz Ateşi) engel oranı
FMF’de ataklar arasında kişi genellikle sağlıklı olduğu için kalıcı fonksiyon kaybı az görünüyor. Hastaların paylaştığı raporlarda FMF için verilen oran çoğunlukla %20. Bu oran tek başına engelli statüsü sağlamıyor ama diğer hastalıklarla birleşince toplamı artırıyor.
Asıl belirleyici olan amiloidoz. Kolşisin düzenli kullanılmazsa böbreklerde amiloid birikip protein kaçağı ve böbrek yetmezliği gelişebiliyor. Bu durumda değerlendirme böbrek hastalığı tablosuna göre yapılıyor: evre 3 için %50, evre 4 için %70, diyalizde %90.
Oranlarınızı birlikte görmek için engelli raporu hesaplama rehberimizdeki formülü kullanabilirsiniz.
Rapor için hazırlık
- Romatoloji takip raporu ve kullandığınız tedaviler (biyolojik ilaç dahil).
- Sakroiliak ve omurga grafileri ya da MR.
- Göz tutulumu varsa göz hastalıkları raporu, solunum testi sonucu.
- FMF’de genetik test, atak sıklığını gösteren kayıtlar, idrarda protein ve böbrek fonksiyon testleri.
Sıkça Sorulan Sorular
Ankilozan spondilit yüzde kaç rapor alır?
Sabit bir oran yok. Omurga ve eklemlerdeki ölçülen hareket kısıtlılığına göre %20’nin altından %60’ın üzerine kadar değişebilir.
Ankilozan spondilit engelli maaşı alabilir mi?
Toplam oran %40 ve üzerindeyse ve hane geliri sınırın altındaysa alabilir.
FMF hastası engelli raporu alabilir mi?
Oran alabilir ama tek başına genellikle %40’a ulaşmaz. Amiloidoz ve böbrek etkilenmesi varsa oran yükselir.
FMF amiloidoz engel oranı yüzde kaç?
Böbrek fonksiyonuna göre belirlenir. Kronik böbrek hastalığı evre 3 %50, evre 4 %70, diyaliz %90.
AS raporu için hangi bölüm muayene eder?
Genellikle fizik tedavi ve rehabilitasyon, romatoloji, gerekirse göz ve göğüs hastalıkları muayenesi yapılır.
Sonuç
Ankilozan spondilit engel oranı ölçümle belirleniyor, bu yüzden muayenenin eksiksiz yapılması çok önemli. FMF’de ise oranı belirleyen böbrek durumu. Her iki hastalıkta da eşlik eden sorunları rapora yazdırmak toplam oranı doğrudan etkiliyor.