Engelli raporu hesaplama yaparken en sık yapılan hata oranları toplamak. Birden fazla hastalığınız varsa sağlık kurulu oranları toplamaz, Balthazard formülüyle birleştirir: en yüksek oran esas alınır, sonraki oran sadece “geriye kalan sağlam kısmın” yüzdesi olarak eklenir. Bu yüzden %30 ve %20 iki ayrı oran, %50 değil %44 eder.
Bu yöntem, 20 Şubat 2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesinde ve Ek-3’teki tabloda yer alıyor. Aşağıda formülü, örnekleri ve sık yapılan hataları anlattık; kendi oranlarınızı denemek için engelli raporu hesaplama aracımızı da kullanabilirsiniz.
- Formül: A + B x (100 – A) / 100. A her zaman büyük orandır.
- %30 + %20 = %44, %30 + %20 + %10 = yaklaşık %50.
- 65 yaş ve üzerindekilerin oranına Balthazard yöntemiyle %10 eklenir.
- Engelli maaşı ve çoğu hak için en az %40 gerekir.
Balthazard formülü nedir?
Mantığı basit. Vücudunuzu %100 kabul edin. İlk hastalık %30 götürüyorsa geriye %70 sağlam kısım kalır. İkinci hastalığın %20’si bu %70’in üzerinden hesaplanır, yani 14 puan eder. Sonuç %30 + %14 = %44.
Formül şöyle yazılır: A + B x (100 – A) / 100. Üçüncü bir oran varsa, ilk ikisinin sonucu yeni A olur ve işlem tekrarlanır. Oranlar her zaman büyükten küçüğe sıralanarak birleştirilir.
Engelli raporu hesaplama örnekleri
| Oranlar | Düz toplam (yanlış) | Balthazard sonucu |
|---|---|---|
| %30 + %20 | %50 | %44 |
| %30 + %20 + %10 | %60 | yaklaşık %50 |
| %25 + %10 + %10 | %45 | yaklaşık %39 |
| %20 + %20 + %10 + %10 | %60 | yaklaşık %48 |
Tablodaki üçüncü satıra dikkat edin. Örneğin tip 2 diyabetten %25, hipertansiyondan %10 ve bel fıtığından %10 alan biri, oranları toplayınca %45 bekliyor. Balthazard ile sonuç %39’da kalıyor ve engelli maaşı için gereken %40’ın bir puan altında kalıyor. Bu yüzden başvururken takip ettiğiniz bütün hastalıkların belgelerini götürmek önemli.
65 yaş ve üzeri için %10 eki
Yönetmeliğe göre 65 yaşını doldurmuş kişilerin bulunan engel oranına Balthazard yöntemiyle %10 eklenir. Yani %35 oranı olan 70 yaşındaki birinin hesabı 35 + 10 x 65 / 100 = 41,5 olur ve oran %40’ın üzerine çıkar. Bu ek düz bir +10 değildir; mevcut oran ne kadar yüksekse eklenen kısım o kadar küçülür.
Hesaplamada sık yapılan hatalar
- Oranları düz toplamak.
- Küçük orandan başlamak. Sonuç matematiksel olarak aynı çıksa da kurul tablosu büyükten küçüğe çalışır.
- Aynı organ için verilen alt oranları ayrıca birleştirmek. Kılavuz bazı alanlarda kendi hesabını öngörüyor; örneğin eklem hareket kayıpları kendi içinde toplanabiliyor, alt ekstremite oranı önce bacak üzerinden hesaplanıp sonra kişiye çevriliyor.
- Raporda yazmayan bir hastalığı hesaba katmak. Kurul sadece belgelenmiş ve kalıcı kabul ettiği durumlara oran verir.
Engel oranınıza göre hangi haklardan yararlanabileceğinizi engelli hakları rehberimizde, raporunuzu e-Devlet’te nasıl göreceğinizi de e-Devlet engelli raporu sorgulama yazımızda anlattık.
Oranınız düşük çıktıysa ne yapmalısınız?
Önce raporu açıp her hastalığa ayrı ayrı hangi oranın yazıldığını kontrol edin. Bir bölüm atlanmışsa ya da hesap hatası varsa, kişisel başvurularda raporun size tebliğinden itibaren 30 gün içinde raporu düzenleyen hastaneye dilekçe ile itiraz edebilirsiniz; itiraz hakem hastaneye gönderilir. Yeni bir hastalık eklendiyse yeniden heyete girmek de mümkün.
Sıkça Sorulan Sorular
Engelli raporunda oranlar toplanır mı?
Hayır. Birden fazla hastalık varsa oranlar Balthazard formülüyle birleştirilir. %30 ve %20 iki oran %44 eder.
Balthazard formülü nasıl hesaplanır?
Büyük oran A, küçük oran B olmak üzere A + B x (100 – A) / 100. Üçüncü oran varsa ilk sonuç yeni A olur.
%40 engelli raporu almak için kaç hastalık gerekir?
Sayıdan çok oranlar önemli. Tek bir hastalıktan %40 alınabildiği gibi, %20 ve %25 gibi iki oran da birleşince %40’ı geçer.
65 yaş üstü engel oranı nasıl hesaplanır?
Bulunan orana Balthazard yöntemiyle %10 eklenir. Örneğin %35 olan oran yaklaşık %41,5 olur.
Hesaplama aracındaki sonuç kesin midir?
Hayır, araç tahmin verir. Kesin oranı muayene ve tetkiklere göre sağlık kurulu belirler; kılavuzun bazı bölümlerinde özel hesap kuralları vardır.
Engel oranına itiraz süresi ne kadar?
Kişisel başvurularda rapor size tebliğ edildikten sonra 30 gün içinde raporu düzenleyen hastaneye itiraz edebilirsiniz.
Sonuç
Engelli raporu hesaplama işinde tek kural var: oranlar toplanmaz, birleştirilir. Kendi oranlarınızı büyükten küçüğe sıralayın, formülü uygulayın ya da hesaplama aracımıza girin. Sonuç %40 sınırına yakınsa eksik bıraktığınız bir hastalık olup olmadığına bakın ve başvuruya tüm belgelerle gidin.