Diyaliz engel oranı %90’dır: Düzenli diyaliz gerektiren kronik böbrek hastalığı, yönetmelikteki kılavuzda tek başına %90 ile değerlendiriliyor. Tek böbrekle yaşayanlarda ise oran, kalan böbreğin durumuna göre %10 ile %30 arasında değişiyor. Böbrek nakli olanlarda, nakil böbrek iyi çalışıyorsa oran %70.
Bu oranların pratik anlamı büyük. Diyaliz hastası, %90 sınırını tek başına karşıladığı için ÖTV istisnalı araç, evde bakım değerlendirmesi ve en yüksek gelir vergisi indirimi gibi haklara aday oluyor.
- Diyaliz gerektiren kronik böbrek hastalığı: %90.
- Böbrek nakli (GFR 30 üzeri): %70.
- Tek böbrek, diğeri tamamen normal: %10; diğerinde hastalık varsa %30’a kadar.
- Kronik böbrek hastalığı evre 3: %50, evre 4: %70.
Diyaliz engel oranı ve kronik böbrek hastalığı evreleri
| Durum | Engel oranı |
|---|---|
| Evre 1 | %25 |
| Evre 2 (GFR 60-89) | %30 |
| Evre 3 (GFR 30-59) | %50 |
| Evre 4 (GFR 15-29) | %70 |
| Evre 5, diyalize başlanmamış (GFR 15 altı) | %80 |
| Diyaliz gerektiren hastalık | %90 |
| Böbrek nakli, GFR 30 üzeri | %70 |
Hemodiyaliz ile periton diyalizi arasında oran farkı yok; belirleyici olan böbreğin yerine geçen bir tedaviye ihtiyaç duyulması. Evrelerin kendi içindeki alt basamaklarında oranlar değişebildiği için kesin rakamı kurul belirler.
Tek böbrek engel oranı
| Kalan böbreğin durumu | Oran |
|---|---|
| Tamamen normal | %10 |
| Taş gibi potansiyel hastalık var | %15 |
| Aralıklı şikayet, sürekli tedavi gerekmiyor | %20 |
| Sürekli takip ve sık tedavi gerekiyor | %25 |
| Tedaviyle yeterli sonuç alınamıyor | %30 |
Örneğin böbrek bağışçısı olan ve diğer böbreği sağlıklı bir kişi tek böbrekten %10 alır. Bu tek başına engelli statüsü için yetmez. Ama aynı kişinin tansiyon ve şeker hastalığı da varsa oranlar birleşir; kendi tahmininizi engelli raporu hesaplama rehberimizle yapabilirsiniz.
Diyaliz hastalarının hakları
%90 oranı birçok kapıyı açıyor: ÖTV istisnalı araç alımı (araç başkası tarafından kullanılabilir ama şartlar var), 1. derece engelli vergi indirimi, ücretsiz ya da indirimli toplu taşıma, belediye su indirimleri ve hane geliri sınırı tutuyorsa engelli maaşı. Diyaliz merkezine ulaşım için hastanelerin ya da belediyelerin servis desteği de olabiliyor.
Araç hakkıyla ilgili kuralları engelli araç 10 yıl kuralı ve engelli aracını kimler kullanabilir yazılarımızda anlattık.
Rapor için gerekli belgeler
- Nefroloji uzmanının hastalık evresini ve GFR değerini gösteren raporu.
- Diyaliz merkezinden diyaliz programınızı gösteren yazı.
- Son kan tahlilleri (kreatinin, GFR) ve böbrek ultrasonu.
- Nakil olduysanız nakil epikrizi ve son kontrol sonuçları.
Sıkça Sorulan Sorular
Diyaliz hastası yüzde kaç engelli sayılır?
Diyaliz gerektiren kronik böbrek hastalığı kılavuzda %90 ile değerlendirilir.
Tek böbrekle engelli raporu alınır mı?
Oran alınır ama tek başına genellikle %40’a ulaşmaz. Kalan böbrek sağlamsa %10, hastalıklıysa %30’a kadar çıkar.
Böbrek nakli olan yüzde kaç rapor alır?
Nakil böbreğin GFR değeri 30’un üzerindeyse %70. Nakil böbrek iyi çalışmıyorsa oran yükselebilir.
Diyaliz hastası ÖTV’siz araç alabilir mi?
%90 ve üzeri rapor ÖTV istisnası için gereken oranı karşılar. Diğer şartlar ve araç limiti için ilgili rehberimize bakabilirsiniz.
Kronik böbrek yetmezliği evre 3 yüzde kaç?
GFR 30-59 aralığındaki evre 3 hastalık kılavuzda %50 ile değerlendiriliyor.
Diyaliz hastası engelli maaşı alabilir mi?
Engel oranı şartını karşılar. Ayrıca hane içindeki kişi başı gelirin asgari ücretin üçte birinden az olması gerekir.
Sonuç
Diyaliz engel oranı %90, böbrek nakli %70, tek böbrek ise kalan böbreğin durumuna göre %10-30. Nefroloji raporunuzda evrenizin ve GFR değerinizin açıkça yazdığından emin olun; diyalize başladıysanız merkezden alacağınız yazı da dosyanızı güçlendirir.