Hasta bezi nasıl bağlanır sorusunun özeti şu: hasta yan yatırılır, kirli bez önden arkaya doğru katlanıp alınır, cilt temizlenip kurulanır, temiz bez kalçanın altına ortalanarak serilir, hasta sırtüstü çevrilir ve ön kısım bacak arasından yukarı çekilip önce alt, sonra üst bantlar yapıştırılır. Bezin beli sıkmaması, bacak kenarlarındaki büzgülerin dışa dönük durması gerekir.
İlk birkaç seferde herkes zorlanır. Bez kayar, yan tarafı açık kalır, yatak ıslanır. Bunun nedeni çoğunlukla beceri eksikliği değil yanlış beden ya da yanlış tip bezdir. Doğru ürünle ve birkaç püf noktasıyla iş beş dakikaya iner.
- Beden, hastanın kilosuna göre değil kalça çevresine göre seçilir.
- Büyük beden daha çok emmez, kenarlardan sızdırır.
- Yatağa bağımlı hastada bantlı bez, yürüyebilen hastada külot tip bez kullanılır.
- Bez ıslandığında, dışkıda ise hemen değiştirilir. Genel aralık 4 ile 6 saattir.
- Her değişimde cilt temizlenir, tam kurulanır ve bariyer krem sürülür.
Doğru beden nasıl seçilir?
Paketlerin üstünde S, M, L, XL harfleri ve bir santimetre aralığı yazar. Bu aralık kalça çevresidir. Mezurayı hastanın kalçasının en geniş yerinden geçirin, bel daha genişse bel ölçüsünü esas alın.
| Beden | Yaklaşık kalça çevresi |
|---|---|
| Small | 50 – 85 cm |
| Medium | 70 – 120 cm |
| Large | 100 – 150 cm |
| Extra Large | 130 – 170 cm |
Aralıklar markadan markaya değişir, paketin üstündeki rakama bakın. Ölçü iki bedenin kesiştiği yere denk geliyorsa küçük olanı deneyin. Bol bez bacak kenarlarında boşluk bırakır ve idrar oradan sızar. Dar bez ise kasıkları keser, iz bırakır ve cildi tahriş eder.
Hangi tip bez kimin için?
| Tip | Özelliği | Kime uygun |
|---|---|---|
| Bantlı (bel bantlı) bez | Yanlardan açılır, yatarken takılıp çıkarılır | Yatağa bağımlı ya da ayakta duramayan hastalar |
| Külot (emici külot) bez | İç çamaşırı gibi giyilir, yanları yırtılarak çıkarılır | Yürüyebilen, tuvalete gidebilen ama kaçırma sorunu olanlar |
| Mesane pedi | İç çamaşırına yapışır, incedir | Hafif idrar kaçırması olanlar |
| Yatak koruyucu örtü | Çarşafın üstüne serilir | Bezin yanında ek güvence, bez değişimi sırasında |
Emicilik düzeyi pakette damla işaretleriyle gösterilir. Gece için yüksek emicilikli, gündüz için orta emicilikli ürün kullanmak hem cildi hem bütçeyi korur. Bence en sık yapılan hata, yürüyebilen hastaya bantlı bez takmak. Hasta tuvalete gitmeye çalışırken bandı açamaz, kendi başına tuvalet alışkanlığını da bırakır.
Yatan hastada bez değiştirme adım adım
- Hazırlık. Temiz bez, ıslak mendil ya da ılık su ve bez, kuru havlu, bariyer krem, çöp poşeti ve eldiveni elinizin altına koyun. Yatağı çalışma boyunuza yükseltin.
- Kirli bezi açın. Bantları açıp bezin kenarlarına yapıştırın ki cilde yapışmasın. Ön kısmı bacak arasına doğru katlayın.
- Yan çevirin. Hastanın uzak taraftaki dizini bükün, omuz ve kalçasından tutarak kendinize doğru yan yatırın. Düşmemesi için yatak kenarlığını kaldırın ya da bedeninizle destekleyin.
- Bezi alın ve temizleyin. Kirli bezi içe doğru rulo yaparak çekin. Cildi her zaman önden arkaya doğru silin. Kadın hastalarda bu yön idrar yolu enfeksiyonunu önlemek için önemlidir.
- Kurulayın ve bakın. Kıvrım yerlerini tamponlayarak kurulayın. Kuyruk sokumu ve kalçalarda kızarıklık var mı kontrol edin. Bariyer kremi ince bir tabaka halinde sürün.
- Temiz bezi yerleştirin. Bezi uzunlamasına ikiye katlayıp açın, böylece çanak biçimi alır. Bantlı arka kısmı bel hizasına gelecek şekilde kalçanın altına serin, uzak tarafını hastanın altına doğru itin.
- Sırtüstü çevirin. Bezin diğer yarısını çekip düzeltin. Ön kısmı bacak arasından yukarı alın.
- Bantları yapıştırın. Önce alt bantları hafif yukarı doğru, sonra üst bantları hafif aşağı doğru yapıştırın. Bu çapraz yön bezin kalçayı sarmasını sağlar.
- Kontrol edin. Bel ile bez arasına iki parmak girmeli. Bacak kenarındaki büzgüleri parmağınızla dışa çıkarın, içe kıvrık kalırsa sızdırır.
Erkek hastalarda penisin aşağı doğru bakacak şekilde yerleştirilmesi belden sızmayı önler. Ağır ya da hareket ettirilmesi zor hastalarda iki kişi çalışmak hem hastayı hem bakanın belini korur.
Ne sıklıkla değiştirilmeli?
Çoğu bezin dışında ıslandıkça renk değiştiren bir çizgi vardır. Çizgi büyük oranda renk değiştirdiğinde bez dolmuştur. Genel bir kural olarak gündüz 4 ile 6 saatte bir, dışkı varsa beklemeden değiştirilir. Dışkı cilde idrardan çok daha hızlı zarar verir.
Geceleri hastayı her iki saatte bir uyandırmak gerekmez. Yüksek emicilikli gece bezi, yatmadan önce takılırsa çoğu hastada sabaha kadar yeter. Sabah ilk iş bezi değiştirmek ve cildi temizlemek olmalı.
Pişik ve cilt sorunları nasıl önlenir?
Bez bölgesindeki kızarıklığa nem ilişkili cilt hasarı deniyor ve bası yarasına zemin hazırlıyor. Önlemek için üç şey yeterli: cildi nazikçe temizlemek, tam kurulamak ve çinko oksitli ya da silikon bazlı bariyer krem kullanmak.
- Sabun yerine pH dengeli temizleme köpüğü ya da ılık su kullanın. Sert sabun cildi kurutur.
- Cildi ovmayın, tamponlayarak kurulayın.
- Pudra kullanmayın. Nemle topaklanır ve tahriş eder.
- Kremi kalın sürmeyin. Kalın tabaka bezin emiciliğini azaltır.
- Gün içinde kısa süreliğine bezi açık bırakıp cildin hava almasını sağlayın.
Kızarıklık üç gün içinde geçmiyorsa, kabarcık, açık yara ya da beyaz mantar görünümü varsa hekime ya da evde sağlık ekibine haber verin.
Bez giderini ve tüketimi azaltmanın yolları
Ayda 120 ve üzeri bez ciddi bir gider. SGK, uzman hekim raporu olan hastalara günde 4 adet üzerinden aylık nakit ödeme yapıyor. Başvurunun nasıl yapıldığını hasta bezi raporu nasıl alınır yazımızda anlattık.
Örneğin kısmen oturabilen, tuvalet ihtiyacını haber verebilen bir hastayı düşünün. Ailesi kolaylık olsun diye gün boyu bez kullanıyor ve günde altı bez gidiyor. Gündüz saatlerinde yatak başı tuvalet sandalyesine geçildiğinde tüketim geceki tek beze iniyor, pişik de kayboluyor. Seçenekleri yatalak hastada tuvalet ihtiyacı yazımızda karşılaştırdık.
Bez değiştirirken bel ağrısı çekiyorsanız sorun tekniğinizde değil yatağın yüksekliğinde olabilir. Yüksekliği ayarlanan yatağın bu işi nasıl kolaylaştırdığını evde hasta yatağı seçimi rehberinde bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hasta bezi bedeni nasıl seçilir?
Beden hastanın kalça çevresine göre seçilir. Mezura kalçanın en geniş yerinden geçirilir ve paketin üzerindeki santimetre aralığıyla karşılaştırılır. Kilo tek başına doğru bedeni göstermez.
Hasta bezi kaç saatte bir değiştirilir?
Genel olarak gündüz 4 ile 6 saatte bir değiştirilir. Dışkı varsa beklemeden değiştirilmelidir. Bezin üzerindeki ıslaklık göstergesi dolduğunu haber verir.
Bantlı bez mi külot bez mi daha iyi?
Yatağa bağımlı ve ayakta duramayan hastalarda bantlı bez, yürüyebilen ve tuvalete gidebilen hastalarda külot tip bez daha uygundur. Seçim hastanın hareket düzeyine göre yapılır.
Hasta bezi neden sızdırır?
En sık neden yanlış bedendir. Büyük bez bacak kenarlarında boşluk bırakır. Diğer nedenler bacak büzgülerinin içe kıvrık kalması, bantların gevşek yapıştırılması ve bezin emme kapasitesinin dolmuş olmasıdır.
Hasta bezi pişiği nasıl geçer?
Bez sık değiştirilir, cilt ılık suyla nazikçe temizlenip tam kurulanır ve çinko oksitli bariyer krem sürülür. Üç gün içinde düzelmeyen, açık yara ya da mantar görünümü olan kızarıklıklarda hekime başvurulur.
İki bez üst üste takılır mı?
Önerilmez. Bezlerin dış yüzeyi su geçirmez olduğu için içteki bez dolduğunda sıvı dıştakine geçmez, yanlardan taşar. Daha fazla emicilik gerekiyorsa yüksek emicilikli gece bezi tercih edilmelidir.
Kısaca
İyi bir bez değişimi doğru bedenle başlar. Kalçayı ölçün, hastanın hareketine uygun tipi seçin, bantları çapraz yapıştırın ve büzgüleri dışarı çıkarın. Her değişimde cildi temizleyip kurulamak, pahalı bir bezden daha çok işe yarar. Zorlandığınız yerde evde sağlık hemşiresinden bir kez göstermesini istemekten çekinmeyin.