Engelli maaşı neden kesilir sorusunun en sık cevabı üç tane: hane gelirinin artması, sigortalı bir işe girilmesi ya da süreli raporun yenilenmemesi. Evde bakım maaşı ise bunlara ek olarak heyetin ev ziyaretinde bakım ihtiyacının ortadan kalktığını tespit etmesi, bakım verenin engelliyle aynı evde oturmaması ya da il dışına taşınıp 90 gün içinde nakil yaptırılmaması gibi nedenlerle sonlandırılıyor. Kesintiye karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde itiraz edebilirsiniz.
Kesinti genellikle habersiz geliyor: Maaşın yatması beklenen gün hesaba para düşmüyor, aile neyin değiştiğini anlamaya çalışıyor. Bazen sebep bir yakının işe girmesi, bazen bitmiş bir rapor, bazen de yıllık ev ziyaretindeki bir tespit. Bu yazıda iki maaşın kesilme nedenlerini ayrı ayrı, denetimin nasıl yapıldığını ve kesintiye nasıl itiraz edileceğini anlattık.
- Engelli maaşında sınır: hanede kişi başı gelir net asgari ücretin üçte birinden az olmalı.
- Evde bakım maaşında sınır: kişi başı gelir net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalı (yaklaşık 18.717 TL).
- 16 Ocak 2026 yönetmelik değişikliğiyle denetim sıkılaştı, kontrol sonucu kesintiye 30 gün itiraz hakkı geldi.
- Yersiz ödenen tutarlar, bildirim yapılmış olsa bile yasal faiziyle geri isteniyor.
Önce farkı netleştirelim: İki ayrı maaş, iki ayrı kural
“Engelli maaşı” denince çoğu zaman iki farklı ödeme karıştırılıyor:
| Engelli maaşı (2022 sayılı Kanun) | Evde bakım maaşı | |
|---|---|---|
| Kime ödenir? | Engellinin kendisine ya da 18 yaş altı engellinin yakınına | Ağır engelliye bakan aile üyesine |
| Gelir sınırı | Kişi başı gelir net asgari ücretin 1/3’ünden az | Kişi başı gelir net asgari ücretin 2/3’ünden az |
| Ek şart | Sosyal güvenlik kurumundan gelir ya da aylık almamak | Raporda tam bağımlılık ibaresi ve heyetin bakım ihtiyacını onaylaması |
| Denetim | Gelir ve sigorta kayıtları düzenli sorgulanır | Yılda en az bir kez ev ziyareti |
Tutarlar ve başvuru adımları için engelli maaşı ve evde bakım maaşı rehberimize bakabilirsiniz. Bu yazı, maaşın neden ve nasıl kesildiğine odaklanıyor.
Engelli maaşı neden kesilir?
Engelli aylığının devamı, bağlanırken aranan şartların sürmesine bağlı. Şartlar elektronik sistemler üzerinden düzenli olarak yeniden sorgulanıyor. En sık kesilme nedenleri şunlar:
Hane gelirinin sınırı aşması. Hanede kişi başına düşen gelir, net asgari ücretin üçte birini geçerse maaş kesilir. Hanede biri işe girdiğinde, kira geliri başladığında ya da gelir sahibi biri eve taşındığında hesap değişir. Bu hesapta engellinin kendisi de hane nüfusuna dahil ediliyor.
Engellinin sigortalı çalışmaya başlaması ya da başka aylık alması. Uzun vadeli sigorta kollarına tabi bir işe girmek, isteğe bağlı prim ödemek ya da herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan gelir veya aylık almak maaşı keser.
Süreli raporun yenilenmemesi. Rapor süresi biter ve kontrol muayenesi yapılmazsa ödeme durdurulur. Yeni raporla aylığın yeniden bağlanması talep edilebilir.
Evlilik. Engelli aylığında gelir hesabı kişinin kendisi ve eşi üzerinden yapılıyor. Eşin geliriyle kişi başı gelir sınırı aşarsa aylık kesilir.
Örneğin, yüzde 60 engelli raporu olan ve engelli aylığı alan bir genç düşünelim. Kardeşi asgari ücretle işe giriyor ve dört kişilik hanede kişi başı gelir sınırın üstüne çıkıyor. Aile bunu bildirmiyor, aylık birkaç ay daha yatıyor ve sonra hem kesiliyor hem de yersiz ödenen tutar borç olarak çıkarılıyor. Haneye yeni bir gelir girdiğinde, aylığı alan kişinin bunu zaman geçirmeden bildirmesi bu borcun büyümesini engelliyor.
Evde bakım maaşı neden kesilir?
Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği’nde kesilme nedenleri tek tek sayılıyor. Yardım şu hallerde sonlandırılıyor:
- Engellinin ya da bakım verenin vefatı.
- Bakım verenin değişmesi ya da yardımdan feragat etmesi.
- Hanede kişi başı gelirin net asgari ücretin üçte ikisini aşması.
- Engellinin bir bakım merkezine sürekli yerleşmesi.
- Engellinin ya da bakım verenin cezaevinde bulunması.
- Bakım verenin bakım yükümlülüğünü yerine getirmemesi.
- Bakım verenin engelliyle aynı hanede oturmadığının tespit edilmesi.
- Kontrolde engellinin günlük işlerini büyük ölçüde kendisinin yapabildiğinin heyetçe belirlenmesi.
Bunların dışında üç durum özellikle dikkat istiyor. İlki rapor süresi: Rapor bitince yardım durdurulur. Bitişten sonraki 6 ay içinde gerekli ibareyi taşıyan yeni rapor alınırsa ve gelir şartı sürüyorsa yardım durduğu tarihten devam eder, birikmiş tutarlar da ödenir. Altı ay kaçarsa hak kaybı yaşanır.
İkincisi il dışına taşınma. Adres başka ile geçince yardım durdurulur. Yeni ilde nakil talebi 90 gün içinde yapılıp tamamlanmazsa yardım tamamen sonlanır. Üçüncüsü yurt dışı: Yurt dışında kalış 6 ayı geçerse yardım kesiliyor.
Kesmeyen durumları da bilmek gerekiyor. Engellinin yılda 30 güne kadar bakım merkezinde kalması, ayda 72 saate kadar gündüz bakım hizmeti alması ve tedavi için gidip gelmesi yardımı kesmiyor.
16 Ocak 2026 değişikliği: Neler değişti?
16 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği, evde bakım yardımında denetimi ve gelir hesabını yeniden düzenledi. Uygulamada en çok hissedilen değişiklikler şunlar:
- Heyet değerlendirmesi esas oldu. Tam bağımlı ibareli sağlık raporu tek başına yetmiyor; bakıma muhtaçlığın heyetin değerlendirmesiyle tespit edilmesi gerekiyor.
- Gelir hesabına yeni kalemler girdi. Maaş ve ücretin yanında fazla mesai ve nafaka gibi gelirler de hesaba katılıyor. Öğrenim kredisi, doğum yardımı ve staj ücretleri ise hesap dışında.
- Araç kuralı yumuşadı. Hanede tek binek araç varsa yalnızca ÖTV istisnası limitini aşan kısmın 1/120’si gelir sayılıyor. Eskiden her aracın kasko ya da rayiç bedelinin 1/120’si gelir sayılıyordu.
- Kontrol sonucu kesintiye itiraz hakkı geldi. Yıllık kontrolde yardımın sonlandırılmasına karşı 30 gün içinde itiraz edilebiliyor.
- Yersiz ödemelere faiz. Durum bildirilmiş olsa bile yersiz ödenen tutarlar yasal faiziyle geri isteniyor.
Ev ziyaretinde heyet neye bakıyor?
Heyet, sosyal çalışma görevlisi, tabip, fizyoterapist, hemşire gibi meslek gruplarından üç kişiden oluşuyor ve yılda en az bir kez ev ziyareti yapıyor. Ziyarette üç şey değerlendiriliyor: engellinin günlük işlerini başkasının yardımı olmadan yapıp yapamadığı, hanedeki gelir ve ailenin genel durumu.
Heyet ayrıca bakımın gerçekten verilip verilmediğine bakıyor: banyo, tuvalet, beslenme, giydirme, yatak ve oda temizliği gibi kişisel bakım işleri. Benim önerim şu: Ziyaret günü durumu olduğundan farklı göstermeye çalışmayın, gerçek tabloyu anlatın. Engellinin son raporu, kullandığı ilaçlar ve medikal ürünler (hasta yatağı, tekerlekli sandalye, alt bezi gibi) ile bakım verenin aynı adreste oturduğunu gösteren belgeler hazır olsun. Heyet sorularına net ve tutarlı cevap vermek, sonradan çıkabilecek itiraz sürecini de kolaylaştırıyor.
Maaş kesilirse ne yapmalı? İtiraz adımları
- Nedeni öğrenin. Evde bakım maaşı için il müdürlüğüne ya da sosyal hizmet merkezine, engelli maaşı için ikamet ettiğiniz yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na başvurup kesinti gerekçesini yazılı isteyin.
- Süreyi kaçırmayın. Evde bakım yardımında ret ve kontrol sonucu sonlandırma kararlarına tebliğden itibaren 30 gün içinde itiraz edilir.
- Belgeyle itiraz edin. Gerekçe gelirse güncel gelir belgelerini, rapor sorunuysa yeni raporu, adres sorunuysa ikamet belgesini dilekçeye ekleyin.
- İkinci heyet karar verir. Evde bakım itirazını, ilk heyette görev almamış kişilerden oluşan ikinci bir heyet inceler; bu karar idari açıdan nihaidir.
- Gerekirse dava açın. Nihai karar hukuka aykırıysa tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Belgeler ve koşullar değişmeden yapılan yeni başvurular değerlendirmeye alınmıyor. Yani aynı dosyayla tekrar başvurmak yerine, değişen bir durumu ya da yeni bir belgeyi ortaya koymanız gerekiyor.
Borç çıkarsa ne olur?
Kesilmeyi gerektiren bir durum oluştuğunda, bunu 1 ay içinde il müdürlüğüne ya da sosyal hizmet merkezine bildirmeniz gerekiyor. Bildirim yapılsa bile o tarihten sonra yatan tutarlar yersiz ödeme sayılıyor ve yasal faiziyle geri isteniyor. Gerçeğe aykırı beyan ya da bildirim yapılmaması halinde ise alınan ödemelerin tamamı faiziyle geri alınıyor.
Yardıma daha sonra yeniden hak kazanırsanız eski borç, yeni ödemelerden aylık dörtte bir oranında kesilerek mahsup ediliyor. Yani borç bir anda değil, taksit gibi düşülüyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Engelli maaşı neden kesilir?
En sık nedenler hanede kişi başı gelirin net asgari ücretin üçte birini aşması, engellinin sigortalı çalışmaya başlaması ya da başka bir aylık alması ve süreli raporun yenilenmemesidir.
Evde bakım maaşı neden kesilir?
Kişi başı gelirin net asgari ücretin üçte ikisini aşması, bakım verenin engelliyle aynı evde oturmaması, heyetin bakım ihtiyacının kalmadığını tespit etmesi, rapor süresinin bitmesi, il dışına taşınıp 90 gün içinde nakil yaptırılmaması ve yurt dışında 6 aydan fazla kalınması başlıca nedenlerdir.
Hanede biri işe girince engelli maaşı kesilir mi?
Yeni gelirle birlikte hanede kişi başı gelir net asgari ücretin üçte birini aşıyorsa evet, kesilir. Aşmıyorsa maaş devam eder. Hesap hanedeki tüm gelirlerin hane nüfusuna bölünmesiyle yapılır.
Evde bakım maaşı kesilince itiraz süresi kaç gün?
Ret ya da kontrol sonucu sonlandırma kararına tebliğden itibaren 30 gün içinde itiraz edilir. İtiraz sonucuna karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.
Rapor süresi biterse evde bakım maaşı ne olur?
Yardım durdurulur. Bitişten sonraki 6 ay içinde gerekli ibareyi taşıyan yeni rapor alınır ve gelir şartı sürerse yardım durduğu tarihten devam eder, birikmiş tutarlar ödenir.
Yersiz ödenen evde bakım maaşı geri istenir mi?
Evet. Kesilmeyi gerektiren durum bildirilmiş olsa bile yersiz ödemeler yasal faiziyle geri istenir. Yeniden yardım alınırsa borç, yeni ödemelerden aylık dörtte bir oranında mahsup edilir.
Sonuç
Engelli maaşı ve evde bakım maaşının kesilmesinin çoğu önlenebilir: Haneye giren yeni geliri zamanında bildirin, rapor bitiş tarihini takip edin, taşınmadan önce nakil sürecini öğrenin. Kesinti yaşarsanız 30 günlük itiraz süresini kaçırmayın ve itirazınızı mutlaka belgeyle destekleyin.
Raporun süresini ve durumunu e-Devlet’ten takip etmek için e-Devlet engelli raporu sorgulama rehberimize bakabilirsiniz.