Nöroloji engel oranları hastalığın adına göre değil, bıraktığı bulgulara göre veriliyor. Epilepside belirleyici olan tedaviye rağmen nöbetlerin ne sıklıkta geldiği; kılavuz bunun için %5’ten %90’a uzanan bir basamak öngörüyor. Migren gibi kronik ağrılar günlük hayatı ne kadar etkilediğine göre %5-15 arasında kalıyor. MS, Parkinson ve polinöropatide ise yürüme, el becerisi, kas gücü ve konuşma gibi kayıplar ayrı ayrı ölçülüp birleştiriliyor.
Bu yüzden aynı tanıyla heyete giren iki kişiden biri %20, diğeri %70 alabiliyor. Fark, raporda bulguların ne kadar iyi belgelendiğinde.
- Epilepsi: nöbetsiz ama riskli %5, sık nöbet %40, kontrol edilemeyen nöbet %90.
- Migren ve kronik nörojenik ağrı: etkisine göre %5, %10 ya da %15.
- MS ve Parkinson’da hazır bir yüzde yok; muayene bulguları birleştiriliyor.
- Düşük ayak ve polinöropatide sinir ve kas gücü kaybı derecelendiriliyor.
Epilepsi engel oranı
Değerlendirme uygun ve yeterli tedavi altındayken yapılıyor. Yani ilaçlarını düzenli kullanan bir hastanın kalan nöbet yüküne bakılıyor.
| Durum (tedavi altında) | Oran |
|---|---|
| Nöbet yok ama nöbet riski var | %5 |
| Günlük işleri engellemeyen ama zorlaştıran nöbetler | %15 |
| Bazı günlük işleri engelleyen seyrek nöbetler | %20 |
| Bazı günlük işleri engelleyen sık nöbetler | %40 |
| Günlük işlerin ancak korunma tedbiriyle ya da yardımla yapılabildiği sıklıkta nöbetler | %70 |
| Kontrol edilemeyen, günlük işleri tamamen engelleyen nöbetler | %90 |
Kurul nöbet sıklığını sizin anlatımınızdan çok kayıtlardan okuyor. Nöbet günlüğü tutun, acil başvurularınızın ve EEG raporlarınızın kopyalarını yanınızda götürün; ilaç kan düzeyi ölçümü varsa onu da ekleyin.
Migren ve kronik ağrı engel oranı
Migren, nevraljiler ve nöropatik ağrı kılavuzda “kronik nörojenik ağrı” başlığında, tedavi altındayken değerlendiriliyor. Günlük aktiviteyi kısmen etkileyen ağrı %5, orta derecede etkileyen %10, önemli ölçüde etkileyen ağrı %15 ile değerlendiriliyor. Yani migren tek başına engelli statüsü için yetmiyor ama başka oranlarla birleşince toplamı yükseltiyor.
Örneğin ayda 12-15 gün atak yaşayan, koruyucu tedavi kullanan ve bu yüzden işe gidemediği günler olan biri %15 alabilir. Aynı kişinin yineleyen depresyondan %20 oranı da varsa Balthazard ile toplam %32 eder. Kendi hesabınız için engelli raporu hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.
MS ve Parkinson’da oran nasıl belirleniyor?
Multipl skleroz ve Parkinson için kılavuzda “şu hastalık yüzde şu” diye tek bir satır yok. Kurul nörolojik muayenede bulduğu kayıpları ilgili tablolardan tek tek puanlıyor: yürüme ve denge bozukluğu, kollarda ve ellerde ince beceri kaybı, konuşma ve yutma güçlüğü, idrar ve bağırsak kontrolü, görme kaybı (MS’de optik nörit sonrası) ve bilişsel etkilenme. Sonra bunları Balthazard formülüyle birleştiriyor.
Pratikte bastonla yürüyen, merdiveni tırabzan olmadan çıkamayan ya da düğme ilikleyemeyen bir MS veya Parkinson hastasında toplam oran çoğu zaman %40’ın üzerine çıkıyor. Ataklar arasında bulgusu olmayan erken dönem MS’de ise oran düşük kalabiliyor. MS’de nöroloğunuzun EDSS puanını, Parkinson’da evresini ve ilaçlara rağmen kalan donma, düşme gibi şikayetleri rapora yazması kurulun işini kolaylaştırıyor.
Polinöropati ve düşük ayak
Şekere bağlı ya da başka nedenli polinöropatide ve peroneal sinir hasarına bağlı düşük ayakta kılavuz, sinirin duyu ve motor kaybını derecelendiriyor. Kas gücü 5 üzerinden kaç olarak ölçüldüyse ona karşılık gelen yüzde, o sinirin tablodaki en yüksek değeriyle çarpılıyor; duyu ve motor sonuçlar birleştiriliyor. Ayak bileğini hiç kaldıramayan, ortez kullanan biri tek bacaktan anlamlı bir oran alabiliyor.
Bu yüzden EMG raporunuz ve kas gücü ölçümleriniz (örneğin “ayak dorsifleksiyonu 2/5”) dosyada mutlaka bulunmalı. Bel fıtığına bağlı sinir kökü hasarı için ayrıca bel fıtığı engel oranı yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Epilepsi hastası yüzde kaç engelli sayılır?
Tedavi altındaki nöbet sıklığına göre %5 ile %90 arasında. Bazı günlük işleri engelleyen sık nöbetler %40 ile değerlendiriliyor.
Migren engelli raporu verir mi?
Oran verir ama düşüktür: günlük hayata etkisine göre %5, %10 ya da %15. Tek başına %40’a ulaşmaz.
MS hastası yüzde kaç engelli raporu alır?
Sabit bir oran yok. Yürüme, el becerisi, görme ve mesane gibi bulgular ayrı ayrı puanlanıp birleştiriliyor. Belirgin yürüme bozukluğu olanlarda oran genellikle %40’ı geçiyor.
Parkinson hastası engelli raporu alabilir mi?
Alabilir. Titreme, yavaşlık, donma ve düşmelerin günlük hayatı ne kadar kısıtladığına göre oran belirleniyor.
Düşük ayak engel oranı yüzde kaç?
Sinirdeki motor ve duyu kaybının derecesine göre hesaplanıyor. EMG ve kas gücü ölçümü olmadan doğru oran verilemiyor.
Nöroloji raporu için hangi belgeler gerekir?
Nöroloji takip raporu, EEG veya EMG, MR sonuçları, ilaç listesi ve nöbet günlüğü gibi kayıtlar dosyayı güçlendirir.
Sonuç
Nöroloji engel oranları kayıt ve muayene bulgusu üzerinden hesaplanıyor. Epilepside nöbet günlüğü, migrende tedavi kayıtları, MS ve Parkinson’da ise yürüme ve el işlevini gösteren ölçümler oranı doğrudan belirliyor. Heyete giderken bu belgeleri eksiksiz hazırlayın ve şikayetlerinizi günlük hayattan örneklerle anlatın.