Doğru medikal ürünü seçmenin sırası şu: önce kullanıcının ihtiyacını ve evin ölçülerini netleştirin, sonra doktordan rapor alıp SGK’nın ödeyip ödemediğini öğrenin, en son model ve fiyat karşılaştırması yapın. SGK tekerlekli sandalye, hasta yatağı gibi birçok ürüne katkı veriyor, ancak bu katkı çoğu zaman piyasa fiyatının küçük bir kısmını karşılıyor.
Medikal ürün alırken en pahalı hata, fiyata bakarak karar vermek. Eve girmeyen bir akülü sandalye, kullanıcının kilosuna dayanmayan bir hasta yatağı ya da banyoya sığmayan bir tuvalet sandalyesi, ucuz olsa bile parayı boşa harcatır. Bu rehberde engelliler ve hasta yakınları için en çok ihtiyaç duyulan ürünleri, SGK ödeme sürecini ve seçimde dikkat edilecek noktaları bir arada anlatıyoruz.
- SGK’nın medikal ürün katkısı için uzman hekim raporu ve SGK ile anlaşmalı bir medikal firma gerekir; aradaki farkı kullanıcı öder.
- SGK ödeme tutarları uzun süredir piyasa fiyatlarının gerisinde; manuel bir tekerlekli sandalyede bile fark binlerce lirayı bulabiliyor.
- Akülü sandalyelerde üreticinin verdiği menzil düz zeminde ölçülür; yokuş, soğuk ve akü yaşlanması gerçek menzili yüzde 20-30 düşürebilir.
- Taşıma kapasitesinde kullanıcı kilosunun üzerine en az yüzde 20 pay bırakmak, ürünün ömrünü uzatır.
- Engellilerin günlük yaşamı için özel üretilmiş araç gereçlerin satışı KDV’den istisnadır.
SGK medikal ürün ödemesi nasıl alınır?
SGK, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında tekerlekli sandalye, akülü tekerlekli sandalye, hasta yatağı, havalı yatak, işitme cihazı ve ortez protez gibi birçok ürüne ödeme yapıyor. Süreç kabaca şöyle işliyor:
- Uzman hekim raporu: İhtiyacı gösteren, ürünün türünü ve özelliklerini yazan bir sağlık raporu alınır. Akülü sandalye gibi bazı ürünlerde sağlık kurulu raporu istenir.
- Reçete: Rapora dayanarak ürün reçete edilir.
- Anlaşmalı medikal firma: Ürün, SGK ile sözleşmesi olan bir medikal firmadan alınır. Firma SUT bedelini SGK’ya fatura eder.
- Fark ödemesi: Ürünün fiyatı SUT bedelinin üzerindeyse aradaki fark kullanıcıdan alınır.
Asıl sorun dördüncü adımda. SGK’nın ödediği tutarlar uzun süredir piyasanın gerisinde kalıyor. Mayıs 2026’da Meclis’e sunulan bir kanun teklifinin gerekçesinde, standart bir manuel tekerlekli sandalye için SGK katkısının birkaç bin lira olduğu, aynı ürünün piyasa fiyatının ise 15 bin ile 40 bin lira arasında değiştiği belirtildi.
SUT’ta belirlenen fiyatla temin edilemeyen özellikli akülü tekerlekli sandalyeler için ise fatura tutarı üzerinden, belirli bir üst sınırla ödeme yapılabilmesine imkan tanınıyor. Kullanıcının durumu özel bir model gerektiriyorsa raporda bunun açıkça yazılması önemli. Akülü sandalyelerde güncel SGK tutarlarını akülü tekerlekli sandalye SGK ödeme tutarları yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.
Tekerlekli sandalye mi, akülü sandalye mi, scooter mı?
Bu soru, kullanıcının üst vücut gücüne ve sandalyeyi nerede kullanacağına göre cevaplanır.
- Manuel tekerlekli sandalye: Kolları güçlü, kısa mesafede hareket eden ya da bir refakatçiyle dolaşan kullanıcılar için. Hafif ve katlanabilir modeller araç bagajına rahat girer.
- Akülü tekerlekli sandalye: Kendi başına uzun mesafe gitmesi gereken, kol gücü sınırlı kullanıcılar için. Ev içinde dönüş çapı ve kapı genişliği mutlaka hesaba katılmalı. Modeller ve özellikler için akülü tekerlekli sandalye modellerine göz atabilirsiniz.
- Engelli scooter: Yürüyebilen ama uzun mesafe yürümekte zorlanan, gövde dengesi iyi olan kullanıcılar için. Dış mekanda konforludur, dar ev içi alanlarda zorlanır. 3 ve 4 tekerli engelli scooter seçeneklerini karşılaştırabilirsiniz.
Akülü modellerde menzil rakamına temkinli yaklaşın. Üreticiler menzili düz zeminde, yeni aküyle ölçüyor. Yokuşlu bir semtte oturuyorsanız ya da kışın sık kullanacaksanız, ihtiyacınızın yaklaşık 1,3 katı menzil sunan bir model seçmek daha güvenli.
Örneğin Bursa’da yokuşlu bir mahallede oturan ve günde 10 kilometre yol yapan bir kullanıcı için kağıt üzerinde 15 kilometre menzilli bir model yetersiz kalabilir. 20 kilometre ve üzeri menzilli bir model, kış aylarında bile yolda kalma riskini azaltır.
Yatağa bağımlı hastalar için ürünler
Uzun süre yatakta kalan bir hasta için üç ürün bakım kalitesini doğrudan belirliyor: hasta yatağı, havalı yatak ve transfer için lift.
Motorlu hasta yatağı, hastanın oturur pozisyona getirilmesini ve bakım verenin belini korumasını sağlar. Havalı yatak ise vücuttaki basınç noktalarını sürekli değiştirerek bası yarası riskini azaltır. Bası yarası bir kez açıldığında tedavisi uzun ve zor olduğu için havalı yatak, yatağa bağımlı her hastada ilk düşünülmesi gereken ürün. Havalı hasta yatağı modellerini inceleyerek kullanıcının kilosuna uygun olanı seçebilirsiniz.
Hastayı yataktan sandalyeye ya da banyoya taşımak, bakım verenlerin en çok sakatlandığı iş. Hasta taşıma lifti bu yükü tek kişinin bile güvenle taşıyabileceği hale getirir. Banyo ve tuvalet ihtiyacı için hasta tuvalet sandalyesi seçerken tekerlekli ve frenli modeller, dar banyolarda büyük kolaylık sağlar.
Yürüme desteği, çocuklar ve ev erişimi
Denge sorunu yaşayan ya da ameliyat sonrası yeniden yürümeye başlayan kişiler için yürüteç ve rollatorlar güvenli bir ara adım. Tekerlekli ve frenli engelli yürüteçleri, dışarıda da kullanılabildiği için hareket alanını genişletir.
Gövde kontrolü zayıf olan çocuklar için standart bebek arabaları yetersiz kalır. Baş ve gövde desteği olan, çocukla birlikte büyüyebilen engelli pusetleri hem duruşu destekler hem de ailenin dışarı çıkmasını kolaylaştırır.
Evin girişindeki birkaç basamak bile tekerlekli sandalye kullanıcısını eve hapsedebilir. Kısa yükseklikler için taşınabilir engelli rampaları, kat aralarında ise merdiven inme çıkma cihazları çözüm sunar.
Satın almadan önce kontrol listesi
Hangi ürünü alırsanız alın, şu soruları cevaplamadan karar vermeyin:
- Ev kapıları, banyo kapısı ve varsa asansör kabini ölçüldü mü?
- Kullanıcının kilosuna en az yüzde 20 pay eklenmiş taşıma kapasitesi sağlanıyor mu?
- Ürün daha çok ev içinde mi, sokakta mı kullanılacak?
- Araç bagajına girmesi ya da uçakla taşınması gerekecek mi?
- Markanın yedek parçası ve teknik servisi Türkiye’de var mı, garanti süresi ne kadar?
- Rapor ve reçete SGK ödemesine uygun şekilde düzenlendi mi?
Bu listeyi bir kağıda yazıp ürün karşılaştırırken yanınızda taşıyın. Satış temsilcisinin ilk sorması gereken sorular da aslında bunlar.
Sıkça Sorulan Sorular
SGK tekerlekli sandalye parası veriyor mu?
Evet. Uygun rapor ve reçeteyle SGK ile anlaşmalı medikal firmadan alınan tekerlekli sandalyede SGK, SUT’ta belirlenen tutarı öder. Ürün fiyatı bu tutarın üzerindeyse fark kullanıcıdan alınır.
Akülü tekerlekli sandalye için hangi rapor gerekir?
Akülü tekerlekli sandalye için genellikle ihtiyacı belgeleyen sağlık kurulu raporu istenir. Raporda ürünün türü ve gerekiyorsa özel özellikleri açıkça yazmalıdır.
Havalı yatak ne işe yarar?
Havalı yatak, vücuttaki basınç noktalarını düzenli olarak değiştirerek uzun süre yatan hastalarda bası yarası oluşma riskini azaltır.
Akülü sandalyenin gerçek menzili neden daha düşük çıkar?
Üreticiler menzili düz zeminde ve yeni aküyle ölçer. Yokuş, soğuk hava, kullanıcı kilosu ve akünün yaşlanması gerçek menzili yüzde 20-30 oranında düşürebilir.
Engelli scooter mı, akülü sandalye mi daha iyi?
Gövde dengesi iyi olan ve dışarıda uzun mesafe kullanacak kişiler için scooter, ev içinde de rahat hareket etmesi gereken ve dengesi zayıf olan kullanıcılar için akülü tekerlekli sandalye daha uygundur.
Medikal ürünlerde KDV var mı?
Engellilerin eğitimleri, meslekleri ve günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş araç gereçlerin satışı KDV’den istisnadır. Hangi ürünün kapsama girdiğini satıcıdan teyit edin.
Sonuç
İyi bir medikal ürün, kullanıcının bağımsızlığını ve bakım verenin sağlığını aynı anda korur. Seçim yaparken önce ihtiyacı ve ev ölçülerini netleştirin, sonra raporla SGK katkısını alın, en son fiyat karşılaştırması yapın. Yanlış ürünün maliyeti, doğru ürünle aradaki fiyat farkından neredeyse her zaman daha yüksek.
Rapor süreciyle ilgili sorularınız için engelli raporu rehberimize, ürünlerde KDV ve vergi avantajları için engelli vergi hakları rehberimize bakabilirsiniz.
Kaynaklar: Evrensel: Engellilerin medikal cihaz yükü Meclis gündeminde, Haber Gazetesi: Akülü sandalye alırken sorulacak sorular.